Popularne leki na cukrzycę i redukcję masy ciała, takie jak Ozempic, Wegovy oraz Mounjaro, potrafią wywoływać znaczące zmiany w organizmie. Coraz częściej pojawia się jednak pytanie: co dzieje się pod ich wpływem w mózgu?
Choć uważa się, że preparaty te ogólnie zmniejszają apetyt i nasilają uczucie sytości, dokładny sposób, w jaki osiągają ten efekt w ludzkim mózgu, wciąż pozostaje słabo poznany.
Mounjaro (tirzepatyd) i sygnały delta–theta w jądrze półleżącym
W pierwszym tego typu badaniu przeprowadzonym u ludzi naukowcy zaobserwowali, że tirzepatyd (nazwa handlowa: Mounjaro) może modulować określony sygnał mózgowy, który potencjalnie wiąże się z rozregulowanym, trudnym do opanowania jedzeniem.
Badaniem objęto trzy osoby z ciężką otyłością, które miały istotny problem z kontrolą nawyków żywieniowych i nie uzyskały poprawy mimo wcześniejszych prób leczenia otyłości.
Jak mierzono aktywność mózgu i kiedy pojawiały się zmiany
U wszystkich trzech uczestników aktywność mózgu rejestrowano za pomocą elektrod wszczepionych do jądra półleżącego (łac. nucleus accumbens). To struktura należąca do układu nagrody u ssaków.
Gdy badani zmagali się z intensywnymi myślami o jedzeniu lub silnymi zachciankami, zespół badawczy zauważył w jądrze półleżącym wyraźniejsze oscylacje w paśmie delta–theta. Ten wzorzec sygnału powiązano z epizodami natrętnego skupienia na jedzeniu.
Uczestnicy po operacji bariatrycznej, stymulacja mózgu i leczenie tirzepatydem
Wszyscy trzej pacjenci wcześniej przeszli chirurgię bariatryczną, jednak mimo tego nadal odczuwali uciążliwe, stresujące zaabsorbowanie jedzeniem.
- Dwoje uczestników rozpoczęło głęboką stymulację mózgu jądra półleżącego.
- Trzecia uczestniczka przyjmowała tirzepatyd z powodu cukrzycy typu 2.
Co istotne, u tej trzeciej osoby dawkę tirzepatydu zwiększono mniej więcej w tym samym czasie, w którym przeprowadzono zabieg implantacji.
Cztery miesiące wyraźnej poprawy – i późniejszy nawrót
W kolejnych czterech miesiącach (z pominięciem pierwszego miesiąca po zabiegu) pacjentka doświadczyła „wyjątkowo” małej liczby epizodów określonych jako ciężkie natrętne skupienie na jedzeniu.
W tym okresie, nawet jeśli pojawiały się zachcianki, aktywność delta–theta w jądrze półleżącym była nie do odróżnienia od momentów, w których nie występowały natrętne myśli o jedzeniu. Taki obraz wyraźnie różnił się od obserwacji u pozostałych uczestników.
Niestety efekt nie utrzymał się. Około 5–7 miesięcy po implantacji pacjentka przyjmująca tirzepatyd zaczęła ponownie odczuwać narastające zachcianki i natrętne myśli o jedzeniu, mimo że stosowała maksymalną dawkę tirzepatydu. W tym samym czasie oscylacje delta–theta w jądrze półleżącym znów uległy nasileniu.
Autorzy podsumowali to następująco: ich wyniki sugerują, że oscylacje w paśmie delta–theta mogą potencjalnie pełnić rolę biomarkera potwierdzającego zaangażowanie celu, jednak związek z natrętnym skupieniem na jedzeniu wymaga dalszych, bardziej kontrolowanych badań.
Co łączy Mounjaro, Wegovy i Ozempic
Mounjaro, podobnie jak Wegovy i Ozempic, należy do grupy leków, które naśladują działanie naturalnego hormonu (hormonów) w organizmie, co zwykle przekłada się na zmniejszenie apetytu oraz spowolnienie trawienia.
W kontekście mózgu często rozważa się, że tego typu terapie mogą oddziaływać nie tylko na sygnały głodu i sytości, ale też na elementy układu nagrody, które wpływają na to, jak silnie „ciągnie” nas do jedzenia mimo braku fizjologicznej potrzeby.
Dlaczego to dopiero początek i co może wynikać z takich obserwacji
To badanie ma charakter bardzo wstępny. Bez grupy kontrolnej zakres wniosków, jakie można wyciągnąć z samych obserwacji, jest ograniczony. Mimo to, jako jedna z pierwszych prób oceny wpływu Mounjaro na sygnały mózgowe u ludzi, wyniki mogą pomóc lepiej zaplanować przyszłe prace: z większą liczbą uczestników, porównaniami między różnymi terapiami oraz precyzyjniejszym powiązaniem sygnału delta–theta z konkretnymi objawami.
Warto też podkreślić, że rejestracja aktywności mózgu z elektrod wszczepionych do jądra półleżącego to procedura inwazyjna, a więc możliwa głównie w szczególnych wskazaniach klinicznych i pod ścisłą kontrolą. Z tego powodu dalsze badania będą musiały równolegle rozwijać mniej inwazyjne metody oceny zmian w funkcjonowaniu mózgu związanych z apetytem i natrętnymi myślami o jedzeniu.
Badanie opublikowano w czasopiśmie Nature Medicine.
Komentarze
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!
Zostaw komentarz